Thuyết minh biện pháp thi công phá dỡ tường gạch chịu lực an toàn, nhanh nhất

Biện pháp thi công phá dỡ tường gạch là quy trình kỹ thuật quan trọng trong các dự án cải tạo, sửa chữa công trình. Tường gạch có thể là tường chịu lực hoặc tường ngăn chia không gian, mỗi loại yêu cầu phương pháp thi công khác nhau. Kiến trúc HNP xin trình bày chi tiết từ khâu chuẩn bị đến hoàn thiện công tác phá dỡ.

Thế nào là phá dỡ tường gạch?

Phá dỡ tường gạch là công việc thi công dỡ bỏ những hạng mục tường ngăn, tường bao bằng vật liệu gạch nung hoặc gạch block nhằm mục đích cải tạo không gian, điều chỉnh công năng sử dụng hoặc phục vụ công tác xây dựng mới theo quy hoạch. Công tác này có thể diễn ra tại các công trình dân dụng, nhà ở, cơ sở giáo dục, bệnh viện hoặc các hạng mục thuộc khu vực đô thị hoá.

Tường gạch thường có độ dày 110mm hoặc 220mm, được xây bằng gạch nung đất sét, gạch đặc hoặc gạch rỗng, đóng vai trò ngăn cách hoặc chịu lực trong kết cấu công trình. Về mặt kết cấu, tường gạch có thể chia thành hai nhóm chính: tường chịu lực và tường không chịu lực. Thi công phá dỡ cần xác định rõ loại tường để lựa chọn biện pháp thi công phá dỡ công trình phù hợp, hạn chế rủi ro về sụt lún, nứt vỡ, mất an toàn cho công trình và khu vực lân cận. Đặc biệt, cần tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật hiện hành như TCVN 4086:1985 về an toàn điện, TCVN 5308:1991 về kỹ thuật an toàn trong xây dựng.

Xem thêm: Phân loại các loại tường trong xây dựng và yêu cầu kỹ thuật chung

Chuẩn bị trước khi thi công phá dỡ tường gạch

Chuẩn bị kỹ lưỡng là bước nền tảng để đảm bảo an toàn và hiệu quả trong thi công.

Khảo sát hiện trạng công trình

Kiểm tra kỹ lưỡng bản vẽ kỹ thuật và thực tế hiện trường để xác định vị trí, độ dày, vật liệu và vai trò của tường.

• Tường chịu lực thường được bố trí ở các vị trí trọng yếu như giữa nhà hoặc gần dầm, cột, có độ dày tối thiểu 200mm và phát ra âm thanh “đặc” khi gõ.
• Tường không chịu lực thường mỏng hơn, tạo tiếng vang.

Sử dụng thiết bị đo đạc như máy đo khoảng cách laser hoặc máy quét siêu âm để xác định chính xác cấu trúc tường và các hệ thống ngầm.

Xác định hệ thống kỹ thuật ngầm

• Kiểm tra vị trí đường dây điện, ống nước, cáp viễn thông bằng thiết bị phát hiện dây ngầm (cable locator) hoặc bản vẽ kỹ thuật hạ tầng.
• Ngắt nguồn điện và nước trước khi thi công, sử dụng đồng hồ đo điện áp để đảm bảo không còn dòng điện trong khu vực phá dỡ.
• Đối với các công trình cũ, cần kiểm tra thêm hệ thống ống dẫn khí hoặc cáp quang để tránh hư hỏng.

Lập kế hoạch và sử dụng bản vẽ CAD

• Xin file CAD biện pháp thi công phá dỡ từ chủ đầu tư hoặc đơn vị thiết kế để xác định phạm vi phá dỡ, mốc giới và các hạng mục cần bảo vệ.
• Bản vẽ CAD giúp mô phỏng trình tự thi công, xác định vị trí giàn giáo, khu vực tập kết vật liệu và đường vận chuyển phế thải.
• Hồ sơ này cũng hỗ trợ lập thuyết minh biện pháp thi công phá dỡ công trình, bao gồm các biện pháp kỹ thuật, an toàn và tiến độ thi công.

Chuẩn bị công cụ và thiết bị

Lựa chọn công cụ phù hợp với loại tường và điều kiện thi công:

• Thủ công: Búa tạ (5-10kg), xà beng, cuốc, đục thép hợp kim.
• Máy móc: Máy khoan bê tông (công suất 800-1500W), búa căn khí nén (áp suất 6-8 bar), máy cắt bê tông (lưỡi cắt kim cương), máy đào mini (gầu 0.1-0.3m³) cho không gian hẹp.
• Thiết bị hỗ trợ: Pa lăng xích (tải trọng 1-3 tấn), ròng rọc, tời điện để vận chuyển vật liệu nặng.
• Giàn giáo: Dàn giáo thép ống (đường kính 42-49mm) hoặc giàn giáo khung, đảm bảo theo TCVN 296:2004 về an toàn dàn giáo.

Bố trí mặt bằng thi công

• Thiết lập hàng rào tạm bằng tôn hoặc lưới thép, cao tối thiểu 2m, kết hợp bạt che chắn để giảm bụi và tiếng ồn.
• Lắp đặt biển báo hiệu theo TCVN 5308:1991, ghi rõ thông tin dự án, nhà thầu và số điện thoại liên hệ.
• Sắp xếp kho bãi (diện tích 20-50m² tùy quy mô), lán trại công nhân và hệ thống thoát nước tạm bằng rãnh bê tông hoặc ống PVC (đường kính 100-150mm) để xử lý nước thải thi công.

Đảm bảo an toàn lao động

• Trang bị bảo hộ theo TCVN 5637, bao gồm mũ bảo hộ (đạt chuẩn EN 397), kính bảo hộ (chống va đập), găng tay chống cắt, giày chống trượt và dây an toàn (tải trọng tối thiểu 500kg) khi làm việc trên cao.
• Tổ chức đào tạo an toàn lao động trước khi thi công, cấp chứng chỉ theo quy định.

Trình tự biện pháp thi công phá dỡ tường gạch chi tiết

Quy trình thi công phá dỡ tường gạch được thực hiện theo các bước sau, đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn:

Bước 1: Xác định và đánh dấu phạm vi phá dỡ

• Dựa trên bản vẽ CAD và khảo sát hiện trường, cắm mốc giới bằng sơn chống thấm hoặc cọc thép (đường kính 10-12mm) để xác định khu vực phá dỡ.
• So sánh hiện trạng với thiết kế để phát hiện sai lệch, đặc biệt khi phá tường thông phòng để mở rộng không gian.
• Lập biên bản bàn giao mặt bằng với chủ đầu tư, ghi rõ phạm vi và các hạng mục cần bảo vệ.

Bước 2: Tháo dỡ thiết bị và vật liệu tái sử dụng

• Tháo dỡ các bộ phận như cửa gỗ, cửa sổ, khung kim loại, hệ thống điện và ống nước trước khi phá dỡ.
• Sử dụng tua vít, cờ lê và kìm cắt để tháo các thiết bị cố định.
• Các vật liệu tái sử dụng như xà gồ thép (kích thước 50x100mm), vì kèo hoặc ngói được tháo cẩn thận, xếp gọn trong kho tạm (có mái che, diện tích 10-20m²) và ghi biên bản bàn giao cho chủ đầu tư.

Bước 3: Thi công phá dỡ

• Phá dỡ thủ công: Phù hợp với tường gạch 110mm hoặc không gian hẹp. Công nhân sử dụng búa tạ và xà beng, bắt đầu từ chân tường, đập theo đường ngang (rộng 1.5-2m) và tiến dần lên trên. Đối với tường cao, lắp giàn giáo thép (chiều cao tối đa 6m, khoảng cách khung 1.2-1.8m) để hỗ trợ. Đảm bảo công nhân đeo dây an toàn và không đứng trực tiếp trên kết cấu chưa phá dỡ.
• Phá dỡ bằng máy móc: Với tường gạch 220mm hoặc tường bê tông, sử dụng máy khoan bê tông (tần số 2000-3000 lần/phút), búa căn khí nén hoặc máy cắt bê tông (công suất 2-3kW). Đối với cách phá dỡ tường chịu lực, cần gia cố tạm thời bằng cột chống thép (đường kính 76-114mm) hoặc khung giàn thép để bảo vệ sàn và cột xung quanh. Bắt đầu từ đỉnh tường, tạo các đường cắt (sâu 5-10cm) bằng máy cắt bê tông, sau đó phá dỡ từng mảng nhỏ (kích thước 0.5-1m²).
• Kiểm soát bụi và tiếng ồn: Tưới nước liên tục bằng vòi phun áp lực thấp (0.5-1 bar) để giảm bụi. Sử dụng lưới chắn bụi (mật độ 100-150g/m²) và bạt che chắn để hạn chế tiếng ồn, đặc biệt trong khu dân cư đông đúc.

Bước 4: Vận chuyển phế thải

• Phế thải được thu gom ngay trong quá trình phá dỡ, sử dụng máy xúc mini (gầu 0.1-0.3m³) để xúc lên xe tải tự đổ (tải trọng 7-18 tấn).
• Tưới nước trước khi xúc để giảm bụi, đảm bảo theo TCVN 4447:1987 về công tác đất.
• Xe tải được che bạt kín và rửa sạch tại cầu rửa xe (kích thước 3x2m, có hố thu nước thải) trước khi rời công trường.
• Phế thải được vận chuyển đến bãi tập kết được cấp phép, kèm biên bản xác nhận khối lượng.

Bước 5: Vệ sinh và hoàn trả mặt bằng

• Loại bỏ keo dán gạch hoặc vữa còn sót lại bằng máy mài cầm tay (lưỡi mài 100-125mm).
• Kiểm tra kết cấu xung quanh bằng thiết bị đo độ rung (vibration meter) để đảm bảo không có hư hỏng.
• San lấp mặt bằng bằng cát hoặc đất đầm chặt (độ chặt K≥0.9), sau đó bàn giao cho giai đoạn thi công tiếp theo, kèm biên bản nghiệm thu theo TCVN 5640:1991.

Xem thêm: Tường chịu lực là gì? Cách phá dỡ tường chịu lực

Thuyết minh biện pháp thi công phá dỡ cải tạo nhà cũ và lưu ý

Khi thực hiện biện pháp thi công phá dỡ cải tạo, cần chú trọng các yếu tố sau để đảm bảo chất lượng và an toàn:

Tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật

• Áp dụng TCVN 4086:1985 về an toàn điện, TCVN 3146:1986 về công tác hàn điện và Nghị định 46/2016/NĐ-CP về quản lý chất lượng.
• Mỗi hạng mục phá dỡ (tường, sàn, mái) cần được nghiệm thu riêng, lập biên bản với sự tham gia của chủ đầu tư, tư vấn giám sát và đơn vị thiết kế.
• Sử dụng thiết bị đo lường (máy đo độ phẳng, máy kiểm tra cường độ bê tông) để đánh giá chất lượng sau phá dỡ.

An toàn lao động

• Công nhân phải được đào tạo theo Quy chuẩn QCVN 18:2014/BXD, có chứng chỉ an toàn lao động.
• Kiểm tra thiết bị (máy khoan, máy cắt) trước khi sử dụng, đảm bảo biên bản kiểm định còn hiệu lực.
• Lắp đặt lưới an toàn (chịu lực 1000N/m²) ở các vị trí trên cao.
• Cấm người không phận sự vào khu vực thi công, sử dụng biển báo hiệu (kích thước 0.6×0.8m) theo quy định.

Phòng chống cháy nổ

• Bố trí bình chữa cháy CO2 (5-10kg) hoặc bột khô tại các điểm dễ tiếp cận, cách nhau 20-30m.
• Thu gom vật liệu dễ cháy (gỗ, nhựa) vào thùng thép có nắp đậy.
• Kiểm tra hệ thống điện bằng đồng hồ đo dòng rò (leakage tester) để tránh chập điện.

Vệ sinh môi trường

• Xử lý nước thải thi công qua hố thu (kích thước 1x1x1m) có lưới lọc rác.
• Tưới nước 2-3 lần/ngày để giảm bụi.
• Phân loại phế thải (gạch, bê tông, kim loại) để tái sử dụng hoặc xử lý theo quy định pháp luật.

Bảo vệ công trình lân cận

• Kiểm tra hiện trạng công trình xung quanh bằng máy đo độ lún (settlement gauge) trước và sau thi công, lập biên bản xác nhận.
• Sử dụng tấm chắn bê tông (dày 10-15cm) hoặc lưới thép để bảo vệ các khu vực lân cận khỏi phế thải rơi vãi.

Lưu ý khi phá tường thông phòng hoặc tường chịu lực

• Xem xét bản vẽ kết cấu công trình, đặc biệt tại khu vực cần phá tường thông phòng. Nếu là tường chịu lực thì không được phá bỏ hoàn toàn nếu chưa có giải pháp gia cố kết cấu thay thế như cột thép, dầm đỡ, vách tăng cứng.
• Cách phá dỡ tường chịu lực yêu cầu bổ sung đà chống thép hoặc dầm chịu lực thay thế trước khi dỡ bỏ. Dùng kích thủy lực hoặc giá đỡ tam giác hỗ trợ trong quá trình phá.
• Có thể sử dụng hệ chống sàn tạm bằng hệ khung chống tăng, xà gồ thép nếu cần mở cửa sổ hoặc cửa đi qua tường chịu lực.

Quy định an toàn và vệ sinh môi trường trong thi công

• Tất cả công nhân, kỹ thuật viên đều phải tham gia lớp huấn luyện về an toàn lao động trước khi bắt đầu thi công.
• Vật liệu rơi phải được thu gom ngay, không để tồn đọng gây cản trở hoặc nguy hiểm.
• Khi thi công trong nhà hoặc nơi dân cư đông đúc phải có biện pháp thi công phá dỡ cải tạo riêng biệt, như sử dụng thiết bị ít tiếng ồn, hạn chế thi công vào giờ cao điểm.
• Nước thải, bụi bẩn, vật liệu vụn cần có phương án xử lý tại chỗ. Phế thải được phân loại, vận chuyển bằng xe chuyên dụng, có giấy phép lưu thông đầy đủ.

Chi phí phá dỡ tường gạch

Chi phí phá dỡ tường gạch phụ thuộc vào:

• Loại tường: Tường gạch 110mm (45.000-70.000 VNĐ/m²), tường 220mm (70.000-100.000 VNĐ/m²), tường bê tông (1.200.000-2.000.000 VNĐ/m³).
• Diện tích phá dỡ: Diện tích lớn (>100m²) có đơn giá thấp hơn do tối ưu hóa nhân công và máy móc.
• Vị trí công trình: Khu vực trung tâm thành phố (chi phí cao hơn 10-20%) so với ngoại thành do hạn chế về giao thông và mặt bằng.
• Phương pháp thi công: Thủ công rẻ hơn (50.000-70.000 VNĐ/m²) so với máy móc (60.000-90.000 VNĐ/m²).
• Xử lý phế thải: Chi phí vận chuyển phế thải (100.000-150.000 VNĐ/m³) tùy thuộc vào khoảng cách đến bãi tập kết.

Công tác thi công phá dỡ tường gạch là một phần quan trọng trong các dự án cải tạo, mở rộng công trình. Việc lập kế hoạch thi công bài bản, triển khai đúng kỹ thuật và tuân thủ đầy đủ quy định về an toàn, môi trường sẽ giúp quá trình phá dỡ diễn ra hiệu quả, tiết kiệm chi phí và đảm bảo chất lượng.

Cần lựa chọn đơn vị thi công uy tín, có năng lực thực tế và hiểu rõ về các biện pháp thi công phá dỡ tường gạch, có thể cung cấp hồ sơ thuyết minh biện pháp thi công phá dỡ công trình, bản vẽ thi công và nếu cần có thể hỗ trợ cung cấp file cad biện pháp thi công phá dỡ để đồng bộ hóa với các bước thi công tiếp theo của dự án.

Xem thêm: Tác dụng của tường vây là gì? Phương pháp thi công phổ biến